Theo Mundo Deportivo, Quaresma từng nói bản thân luôn mơ khoác áo Barça nhưng vì nhiều lý do không thành công ở đó, và hối tiếc vì những sai lầm tuổi trẻ.

Quaresma nói: “Tôi luôn mơ khoác áo Barça. Tôi tiếc vì mình không thành công — có nhiều nguyên nhân. Khi còn trẻ người ta luôn phạm sai lầm; đó là điều sau này tôi hối tiếc.”

Ricardo Quaresma sinh năm 1983 tại Vila Nova de Famalicão. Laporta năm ấy từng gọi anh là “Harry Potter của Alvalade” vì dưới chân đầy phép thuật. Giờ người ta nhớ anh nhiều hơn vì những động tác xuất sắc chứ không phải những trận anh từng dự.

Quaresma đúng kiểu tiền đạo khiến Cruyff phát điên. Cruyff cho rằng đá bóng hay phải làm mọi thứ đơn giản. Sự phô diễn quá mức của Quaresma đôi khi khiến người ta muốn trách anh, nhưng cú sút vòng cung mu ngoài của anh lại luôn khiến người ta há hốc.

Dù vậy người ta vẫn bị cuốn bởi trí tưởng tượng “Quaresma vốn có thể trở thành cầu thủ như thế nào”. Có lẽ vì với kiểu cầu thủ này khoảng cách không khiến chúng ta gần thực tế hơn hay phán đoán rõ hơn — ngược lại có thể bóp méo thực tế, để anh dù chỉ thoáng qua trở thành kiểu cầu thủ chúng ta muốn anh trở thành.

Hơi giống không khí mơ hồ trong quán đêm. Khi đèn tối, ai cũng trông hấp dẫn hơn ban ngày.

Khi ấy Quaresma nghĩ gì?

Tonito từng cùng Quaresma và Ronaldo khoác áo Sporting Lisbon nhớ lại Quaresma vừa bắt đầu nổi lên.

Tonito cho biết: “Hai người vì những động tác quá đà khi một đấu một thường bị đàn anh mắng và phàn nàn. Dù bên ngoài đánh giá thế nào, họ đều có cái khí không sợ gì. Ở đây bạn đã thấy ngoài tài năng họ còn rất có cá tính. Họ thường bị đối thủ đá rất nặng nhưng vẫn tiếp tục lao lên thách thức đối thủ.”

Tonito còn cho biết khi ấy Ronaldo và Quaresma đều nằm trong danh sách chiêu mộ của Barça, được coi là thế hệ Figo mới. Ông thường làm tài xế cho hai người vì khi ấy họ chưa có bằng lái. Tonito cho rằng khác biệt then chốt sau này được chứng minh giữa hai người nằm ở tố chất tâm lý.

Tonito nói: “Giờ nói tôi sớm biết họ sẽ đạt thành tựu như hôm nay đương nhiên dễ, nhưng họ sẽ trở thành cầu thủ chuyên nghiệp thì hiển nhiên. Khác biệt hai người nằm ở tố chất tâm lý. Ronaldo có tâm thế khác; Quaresma thì có tài năng kỹ thuật vô tận. Cuối cùng cả hai đều chứng tỏ đã để lại dấu ấn, còn Ronaldo đến nay vẫn tiếp tục để lại dấu ấn.”

Khởi đầu ở Barça rất sáng

Khởi đầu của Quaresma ở Barça rất sáng. Trong chuyến Mỹ anh phá lưới AC Milan, rồi ở chung kết Copa Catalunya gặp Espanyol ghi bàn quyết định. Đó là giai đoạn Barça dưới Rijkaard bắt đầu khởi sắc; đội vẫn mang sự mỏng manh đặc trưng thời suy thoái.

Khi mùa giải tiến triển Quaresma dần ra khỏi kế hoạch của Rijkaard. Đặc biệt sau khi Davids gia nhập, Barça từ 4-2-3-1 chuyển 4-3-3; vị trí cánh trái gần Ronaldinho hơn, Luis Garcia cũng ngồi vững vị trí cánh phải.

Nhà vật lý trị liệu đội một rồi làm việc ở Barça B 27 năm Jaume Ranga khi ấy làm ở Barça B, thỉnh thoảng gặp Quaresma ở buổi tập chung. Giờ Jaume Ranga làm việc ở đội huyền thoại Barça. Ông nói với Mundo Deportivo rằng Quaresma đến nay vẫn giữ điều kiện thể chất rất đặc biệt.

Jaume Ranga nói: “Anh ấy là kiểu cầu thủ tố chất thể chất giống Ronaldo — tiền đạo cánh bùng nổ rất mạnh, sau khi đổi tốc có thể khiến hậu vệ cánh mất trọng tâm. Nếu anh ấy khởi động một đợt tấn công gần như luôn tự hoàn tất đợt đó. Giờ có anh ấy ở đội huyền thoại giúp chúng tôi rất nhiều; phong độ của anh ấy dư sức.”

Quaresma mùa 2003-04 La Liga ra sân 22 lần, trong đó 10 lần đá chính. Nhưng Rijkaard nhanh chóng ma sát với cầu thủ tài năng xuất chúng nhưng có vấn đề về thẩm quyền này. Quaresma trên sân như thú dữ; dưới sân có thể mặc áo thun hồng in chữ “all ladies love a man in Adidas”.

Mùa đó không ai bị Ten Cate mắng nhiều hơn Quaresma.

“Tôi nhớ rõ nhất là đường chuyền gót của anh ấy”

Một trong những người bạn thân nhất của Quaresma trong phòng thay đồ là Oscar Lopez. Oscar Lopez nhớ Quaresma “rất cuốn hút, cá tính cũng rất mạnh”.

Oscar Lopez nói: “Chúng tôi hợp nhau vì tuổi gần nhau và anh ấy thích đùa. Chỗ ngồi trong phòng thay đồ của chúng tôi sát nhau nên nhanh quen. Khi tập trung chúng tôi cũng thường ở cùng nhau. Anh ấy rất tốt; trong tập tôi thường đối mặt anh ấy vì anh ấy là tiền đạo cánh phải còn tôi là hậu vệ trái. Tôi nhớ rõ nhất là đường chuyền gót của anh ấy. Khi đến đây anh ấy rất khát thành công nhưng lại đúng giai đoạn khó khăn.”

Ở mức nào đó khi ấy Quaresma gần như còn là thiếu niên — chỉ 19 tuổi — lại xa quê. Anh từng nói với Observer: “Khi mới đến cuộc sống chỉ là khách sạn, tập, tập, khách sạn. Sau đó anh trai tôi đến, cuối cùng tôi mua một căn ở Castelldefels — căn đó đến nay tôi vẫn giữ.”

Ở Barcelona Quaresma vì cùng ngôn ngữ mà gần gũi Ronaldinho. Người Brazil cũng thích những hành động quá đà của Quaresma. Khi ở Sporting Lisbon Quaresma đã nổi tiếng vì khí chất “cậu phố”.

Tonito cho biết: “Anh ấy thích phá rối trong phòng thay đồ, làm mọi người cười, lúc nào cũng làm gì đó. Đó chính là cá tính bạn mang từ phố: lúc nào cũng đùa, pha trò.”

Với kiểu cầu thủ này thường gặp tình huống: giữa người họ đã trở thành và người họ vốn có thể trở thành có một vực sâu — và nỗi tiếc của Quaresma cũng nhiều.

Quaresma từng nói trong thất vọng sau thất bại: “Ở Barça tôi chẳng học được gì. Nếu Rijkaard rời đi, có HLV khác đến nói chuyện và tin tôi thì tôi sẽ quay lại; nhưng nếu Rijkaard ở lại tôi sẽ không quay lại.” Sau này anh đã chỉnh lại những lời đó.

Quaresma nói: “Nếu khi ấy tôi bình tĩnh hơn, lẽ ra tôi đã thành công ở Barça. Nhưng giai đoạn đó tôi chỉ muốn ra sân. Iniesta khi ấy cũng ở đó — cậu ấy biết chờ cơ hội của mình và giờ trở thành cầu thủ như vậy, hiện tượng của bóng đá. Tôi không học được cách chờ.”

Quaresma không học được cách chờ. Chỉ sau một mùa Barça trả Sporting Lisbon 6 triệu euro, anh đã trong thương vụ Deco gia nhập Porto. Ở đó anh trải qua giai đoạn ổn định nhất sự nghiệp nhưng chưa bao giờ được người hâm mộ yêu như ở Besiktas — nơi cũng có những người ủng hộ nhiệt thành nhất trong sự nghiệp anh.

Ở Barça đến nay người ta vẫn xem lại trong highlight cú sút vòng cung mu ngoài, đường chuyền gót và các động tác thường chẳng có công dụng thực tế. Thời nhỏ người ta tập bắt chước những động tác đó giữa giờ ra chơi — chỉ là tỷ lệ thành công không cao.

Biệt danh Quaresma là “O Cigano”, nghĩa là “người Digan”. Anh cũng là kiểu cựu cầu thủ được nhà sáng tạo nội dung tôn sùng cao độ — họ gọi anh là “cầu thủ yêu thích của cầu thủ bạn yêu thích”.

Cột viên Rafa Caballero của El Pais và nhiều tờ khác cho rằng Quaresma là “cầu thủ mang sở thích cá nhân cực mạnh vì nhiều lý do”.

Rafa Caballero nói: “Thứ nhất vì anh ấy là người Bồ Đào Nha. Với tôi người Bồ Đào Nha như kiểu người Galicia với niềm tự hào thuộc về mạnh hơn. Thứ hai vì cách anh ấy hiểu trận đấu: tôi thấy cách đó rất đảo ngược, rất phóng đại và chẳng có ý nghĩa. Điều đó dẫn đến điểm thứ ba: tôi nghĩ anh ấy thuộc kiểu chỉ làm những việc thực tế chẳng có công dụng gì — chỉ để bản thân vui.”

Quaresma quan hệ tốt với Ronaldinho

Đúng ở điểm đó Rafa Caballero tìm thấy sự thú vị của Quaresma. Ông nói: “Tôi luôn ủng hộ những người làm chuyện chẳng có công dụng gì.”

Trải nghiệm của Quaresma ở Barça còn khiến Rafa Caballero nhớ một chuyện thời thơ ấu: “Một mùa hè cậu em họ sống ở Thụy Sĩ đến làng. Trước đó mọi người nói cậu ấy là thiên tài — chơi guitar, vẽ, còn nói được 4 thứ tiếng. Nhưng khi cậu ấy đến làng thì hóa ra mẹ cậu ấy còn phải cắt thịt giúp.”

Rafa Caballero nói: “Tình hình Quaresma hơi giống vậy: anh ấy có tài năng nhưng tôi nghĩ anh ấy chưa bao giờ thực sự hiểu mình đang ngồi bàn nào.”